Jij bepaalt de impact van je non-verbale communicatie

Wat is non-verbale communicatie?

Definitie non-verbale communicatie

Non-verbale communicatie is de manier waarop mensen opzettelijk of onopzettelijk zonder woorden communiceren. Gelaatsuitdrukkingen, stemgeluid, gebaren, lichaamshouding en -beweging, aanraking, oogcontact en manier van kijken zijn de meest gebruikte en meest onthullende vormen van non-verbale communicatie (Knapp, Hall & Hogan, 2014).

Non-verbale signalen hebben allerlei functies in communicatie. Zij laten onze emoties, attitudes en persoonlijkheid zien. En ze helpen ons om juist die drie dingen ook bij anderen te zien. Bedenk maar eens hoe lastig het soms is om een bepaalde toon over te brengen in een appje of e-mail. Zonder non-verbale signalen is het nagenoeg onmogelijk om boodschap of betekenis op de juiste manier te interpreteren.

Het belang van non-verbale communicatie

De laatste jaren is het belang van non-verbale communicatie ook doorgedrongen in actualiteitenprogramma’s, politieke campagnes en politieke debatten. De politieke persconferenties over corona kunnen hier nog wel wat hulp bij gebruiken. Ook als het gaat om verbale communicatie trouwens, maar dat is een ander verhaal.

Er zijn al veel wetenschappelijk onderzoeken uitgevoerd naar de verschillende vormen van non-verbale communicatie. Maar daarin is voornamelijk naar losse onderdelen gekeken. Sommige richten zich op gebaren, sommige op lichaamshouding en weer anderen op kijken. Maar, zoals je waarschijnlijk wel verwacht, zend je in het dagelijks leven verschillende non-verbale signalen uit.

Emoties en gezichtsuitdrukkingen

De belangrijkste vorm van non-verbale communicatie is de gezichtsuitdrukking. Ga maar eens na; in een gesprek of op een foto zie je vrijwel meteen hoe iemand zich voelt. Charles Darwin stelde dat de belangrijkste emoties die door het gezicht worden uitgedrukt, universeel zijn. Dit zijn er 6:

  1. woede
  2. blijdschap
  3. verdriet
  4. verrassing
  5. angst
  6. afschuw

Interessant toch, dat deze uitdrukkingen universeel zijn? Ongeacht waar je woont of waar je vandaan komt? Naast gezichtsuitdrukkingen zijn er ook nog andere vormen van non-verbale communicatie. Non-verbale signalen bijvoorbeeld worden cultureel bepaald en zijn daardoor vaak niet universeel.

Non-verbale communicatie en cultuur

Iedere cultuur heeft haar eigen manifestatieregels. Dit zijn regels die bepalen welk non-verbaal gedrag ‘gepast’ is om te laten zien. Bijv. in westerse culturen worden mannen geacht niet te huilen, maar vindt men het prima als vrouwen dat wel doen. Andere vormen van non-verbale communicatie zijn oogcontact en de manier van kijken. In westerse culturen is het normaal om iemand in de ogen aan te kijken tijdens een gesprek. Als iemand je tijdens een gesprek niet aankijkt, dan wordt dat vaak als vreemd of verwarrend ervaren. In andere delen van de wereld wordt oogcontact juist gezien als brutaal. Nog een vorm van non-verbale communicatie is het gebruik van persoonlijke ruimte. Als je in gesprek bent met iemand die te dicht bij je staat (wie kent dat gevoel niet?) of juist te ver af for that matter, dan beïnvloedt dat de manier waarop je diegene ziet. In sommige gedeeltes van de wereld raken mensen elkaar veel aan, zoals in Zuid-Amerika en Zuid-Europa. In andere gedeeltes gebeurt dit juist niet. Denk aan Noord-Amerika en Noord-Europa. Een laatste vorm van non-verbale communicatie zijn de hoofd- en handgebaren. Ook wel emblemen genoemd: duidelijk en makkelijk te begrijpen gebaren. Zoals bijv. de opgestoken middelvinger. Het belangrijkste kenmerk van een embleem is echter dat ieder cultuur haar eigen emblemen heeft. En die hebben niet overal dezelfde betekenis. De opgestoken middelvinger bijvoorbeeld, heeft in de EU en in de VS dezelfde (negatieve) betekenis, maar is in Aziatische landen relatief onbekend.

opgestoken middelvinger: een krachtig non-verbaal signaal
Opgestoken middelvinger

Een ander voorbeeld is de opgestoken duim. In Europa en de VS betekent een opgestoken duim ‘oké!’ Maar in Japan staat de opgestoken duim voor ‘vriendje’ en Iran is dit juist weer een obsceen gebaar.

een opgestoken duim: een non-verbaal signaal met verschillende betekenissen
Opgestoken duim

Powerposing: non-verbale communicatie in je voordeel gebruiken

Wanneer je een goede eerste indruk wilt maken, is een goed begin heel belangrijk. Stel je moet een presentatie houden. Of je presenteert een evenement. Misschien heb je een sollicitatiegesprek. Besteed dan voldoende aandacht aan de manier waarop je jezelf presenteert/introduceert. Denk na over je kledingstijl, je lichaamshouding en het maken van oogcontact. Over de manier waarop je mensen hun hand schudt. Je kunt je lichaamstaal zelfs gebruiken om te veranderen hoe je over jezelf denkt en hoe je je voelt. Dit wordt ook wel powerposing genoemd. Denk aan het aannemen van ‘imponerende’ houdingen, zoals naar voren leunend, met de handen stevig op het tafelblad. Of je schouders voor je gevoel overdreven naar achteren.

Samengevat

We kunnen wel stellen dat non-verbale communicatie ontzettend veel impact heeft op hoe anderen mensen ons zien en op hoe wij andere mensen zien. We kunnen veel leren over hun attitudes, emoties en intenties. Zoals je hebt kunnen lezen zijn er verschillende vormen van non-verbale communicatie en van non-verbale gedragingen. Sommige zijn universeel, andere zijn cultureel bepaald. Weet jij hoe je overkomt bij anderen? Hieronder vind je een korte oefening waarbij je je eigen stem gaat verkennen. Hoe bewust ben jij je van dit aspect van je non-verbale communicatie? Het gaat hier niet om wat je zegt maar om hoe je het zegt. Door middel van powerposing kun je je lichaamstaal in je voordeel laten werken. Je kunt je zelfbeeld er in positieve zin mee veranderen. En als je eenmaal weet wat je moet doen, kun je er ook in andere aspecten je voordeel mee doen. Bijvoorbeeld tijdens sollicitatiegesprekken of tijdens presentaties.

Oefen met je stem als non-verbale communicatie

Jouw taalgebruik bevat veel informatie. De manier waarop je jouw woorden gebruikt, moet niet worden onderschat.
Experimenteer met de hoogte van je stem, de snelheid waarmee je spreekt, het volume en varieer in het benadrukken van woorden. Spreek ‘Ik weet dat niet’ op de volgende manier uit:

  • Boos
  • Verrast
  • Angstig
  • Sarcastisch
  • Geïrriteerd
  • Gelukkig

Hoe gaat dat? Doe deze oefening nu nog een keer met een vriendin samen. Ga met je rug naar elkaar toe staan. Je vriendin ziet jou niet en hoort alleen je stem. Kan zij achterhalen met welke emotie jij spreekt? Ruil om en laat je vriendin de zinnen uitspreken. Weet jij welke emotie zij uitdrukt? Is dit lastiger dan verwacht? Bespreek dan wat er ontbreekt of wat je verwart. Op deze manier kom je erachter hoe bijvoorbeeld een geïrriteerde stem klinkt in vergelijking met een boze stem.

Laat mij je helpen met je non-verbale communicatie

Natuurlijk kun je zelf oefenen met anders overkomen. Maar soms is het prettig om hier hulp bij te krijgen. Laat mij je helpen jouw non-verbale communicatie bewuster in te zetten en vóór je te laten werken. Vul het contactformulier in en laat me weten wat je vraag is. Je hoort zo snel mogelijk van me!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *